Prison Code: het Huis ondersteunt de gevangenissen Dendermonde Nieuw en Haren
In april 2024 startten we als partnerorganisatie in het project Prison Code in de nieuwe gevangenissen van Dendermonde en Haren. Want duidelijke taal opent deuren, zelfs in de gevangenis. Met financiële steun van de Europese Unie werken de VUB, het Agentschap Justitie en Handhaving, Mediawijs en Het Huis van het Nederlands Brussel samen om informatie in de gevangenissen van Dendermonde en Haren toegankelijker te maken.
Taal- en communicatiebarrières zorgen ervoor dat gedetineerde personen vaak geen toegang hebben tot hulp- en dienstverlening. Het project Prison Code wil daar verandering in brengen.
Uitdagingen
De gevangenis is een meertalige omgeving, niet alleen in Brussel maar ook in Dendermonde. Een aanzienlijk deel van mensen in detentie spreekt geen of weinig Nederlands. Bovendien is er soms ook laaggeletterdheid. Als je voor het eerst in de gevangenis terechtkomt, krijg je heel veel informatie te verwerken: juridisch maar ook de dagelijkse werking en regels. De gedetineerde persoon heeft vaak veel praktische vragen: Hoe krijg je belkrediet? Wanneer mag je naar de luchtplaats? Hoe krijg je toegang tot hulp?
De eerste 48 uur in detentie brengen veel onzekerheid, stress en frustratie met zich mee. De uitdaging is om ervoor te zorgen dat de persoon in detentie de juiste informatie krijgt in duidelijke taal of in een andere taal als de persoon geen Nederlands spreekt. Uitdagend, want de informatie moet juridisch correct zijn, dus zomaar ‘versimpelen’ kan niet. Google translate erbij pakken gaat ook niet. Soms is er echt geen gemeenschappelijke taal om in te communiceren. Dus moesten we op zoek naar een veilig vertaalapparaatje dat gebruikt kon worden binnen de muren.
Helder communiceren in een meertalige context is altijd een uitdaging, in de gevangenis nog meer.
Oplossingen
Met onze expertise in toegankelijke taal en meertaligheid zorgden we voor oplossingen op maat:
- Samen met de praktijk: in projectgroepen met gedetineerde personen en medewerkers zochten we naar concrete en haalbare acties die in direct verband staan met leven en werken in de gevangenis.
- Vormingen duidelijke taal: deelnemers leerden hoe je met helder taalgebruik veel barrières kunt doorbreken in gesprekken en in geschreven communicatie.
- Technologische hulp: als er geen gemeenschappelijke taal is, bieden vertaalapparaatjes ondersteuning. We leerden deelnemers wanneer en hoe je ze het beste gebruikt.
- Toolbox: gedetineerde personen, hulp- en dienstverleners en personeel vinden in de toolbox van het Huis al de digitale en papieren hulpmiddelen die we ontwikkeld hebben zoals een e-learning, infofiches, een checklist en posters.
De vormingen waren telkens inspirerend. Je merkte dat iedereen er wel iets voor zichzelf uithaalde dat onmiddellijk kon ingezet of aangepast worden. Als beleidscoördinator is het fijn om vast te stellen dat al die kleine beetjes samen wel degelijk een verschil kunnen maken voor onze doelgroep. Daarvoor doen we het! Nieuwe medewerkers krijgen nu steevast de e-learning in hun onthaalpakket. Zo proberen we de opgedane kennis van bij het begin te integreren.
Resultaten
- Vanuit hulp- en dienstverlening zijn er 2 verantwoordelijken aangewezen die zorgen voor de verdere verduurzaming van onder andere duidelijke taal. Concreet informeren zij nieuwe medewerkers over de e-learning en het gemaakte materiaal, zodat elk personeelslid de principes van duidelijke taal kan toepassen in geschreven en gesproken communicatie. Dat leidt tot minder taal- en communicatiebarrières.
- Er is een nieuwe functie in het leven geroepen voor de gedetineerde personen: de infofatik. Die staat in voor het onthaal van nieuwe mensen in detentie op zijn vleugel. De infofatikken werden opgeleid in duidelijke communicatie en het gebruik van vertaalapparaatjes. We sensibiliseerden hen ook rond laaggeletterdheid en communicatiemoeilijkheden in een meertalige context. Zo versterken wij zowel de infofatikken al nieuwkomers in detentie. Zij hebben hierdoor meer toegang tot het aanbod van hulp- en dienstverleners.
- Om verduurzaming van het project te garanderen is er een infoteam opgericht dat maandelijks samenkomt. Aan het infoteam neemt personeel deel, infofatikken en hulp- en dienstverleners. Een good practice en voorbeeld voor andere organisaties die met mensen in detentie werken.
Goede afwisseling tussen theorie en praktijk. - Bedankt voor de heldere en bruikbare tips. - Ik ga de checklist duidelijke taal zeker gebruiken.
Het project Prison Code is een initiatief van ESF in samenwerking met Mediawijs, VUB, Het Huis van het Nederlands Brussel, Agentschap Justitie en Handhaving, Gevangenis Dendermonde Nieuw en Gevangenis Haren. Het totale budget van het Prison Code project bedraagt 182.242,86 euro, met een EU-financiering van 109.345,72 euro.
